Το Σωματείο Αρτοποιών Θεσσαλονίκης διοργάνωσε σε συνεργασία με το ICBS Thessaloniki Business School  τη Κυριακή 15 Μαΐου 2011, ημερίδα με θέμα: «ΚΟΣΤΟΛΟΓΗΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΡΤΟΠΟΙΕΙΟΥ»  

Ο ομιλητής της εκδήλωσης κ.Βαθιώτης Κωνσταντίνος παραθέτει  παρακάτω μια περιεκτική ανάπτυξη του θέματος, για αυτούς που δεν παρακολούθησαν την ημερίδα.

 

 

 

Α’ Μέρος    -   ΚΟΣΤΟΛΟΓΗΣΗ

Η κοστολόγηση στα προϊόντα του αρτοποιείου, είναι μια διαδικασία στην οποία ο αρτοποιός θα πρέπει να εφαρμόζει, ώστε να γνωρίζει το ακριβές κόστος του κάθε ψωμιού, αλλά και των υπολοίπων προϊόντων που θα παράγει. Έχοντας υπ’ όψιν αυτό το κόστος ο αρτοποιός μπορεί να υπολογίσει και την τιμή πώλησης

 

Πρέπει να τονιστεί ιδιαίτερα ότι η κοστολόγηση από μόνη της δεν καθορίζει το επίπεδο τιμών, μιας που για τον καθορισμό της τιμής συμμετέχουν και άλλοι παράγοντες , όπως ο ανταγωνισμός, το επίπεδο ποιότητας, το επίπεδο εξυπηρέτησης πελατών, η ζήτηση, η περιοχή και άλλα.

 

Η κοστολόγηση ωστόσο καθορίζει το επίπεδο κατώτατης τιμής, βάση της οποίας ο αρτοποιός δεν μπορεί και δεν πρέπει να κατέβει παρακάτω.

 

Γνωρίζοντας ο αρτοποιός το κόστος για κάθε προϊόν του μπορεί:

- να υπολογίσει την κερδοφορία του κάθε προϊόντος

- να δει ποια προϊόντα του αποδίδουν περισσότερο

- σε ποια προϊόντα θα πρέπει να βελτιώσει τις τιμές για να έχει καλύτερες αποδόσεις

- σε ποια προϊόντα θα πρέπει να δώσει μεγαλύτερη υποστήριξη και προσπάθεια.

 

Στην μέθοδο κοστολόγησης που παρουσιάστηκε στην ημερίδα, χρησιμοποιήθηκαν όσο το δυνατόν οι πιο εύκολοι τρόποι έτσι ώστε ο κάθε αρτοποιός με βασική εκπαίδευση σε υπολογιστές, να μπορέσει χρησιμοποιώντας μια εφαρμογή στο excel να υπολογίσει εύκολα, αλλά με ακρίβεια το κόστος προϊόντων που παράγει

Το κόστος, αναλύεται σε τρείς μεγάλες κατηγορίες:

- το κόστος υλικών

- το εργατικό κόστος

- τα σταθερά έξοδα   

 

 

ΚΟΣΤΟΣ ΥΛΙΚΩΝ

Στο κόστος υλικών υπολογίζονται όλα τα υλικά που συμμετέχουν για την παρασκευή του ψωμιού. Συνήθως οι αρτοποιοί έχουν συνταγές όπου με βάση την ποσότητα αλεύρου που θέλουν να παράγουν, υπολογίζουν αντίστοιχα τα υλικά που μπαίνουν στην συνταγή, συνυπολογίζοντας και το νερό.

 

Στην συγκεκριμένη εφαρμογή το αλεύρι υπολογίζεται σε κιλά και τα υπόλοιπα υλικά σε ποσοστό επί του αλεύρου, συμπληρώνοντας τις τιμές των υλικών ανά κιλό  (χωρίς Φ.Π.Α.) βγαίνει το κόστος των υλικών.

 

Αυτό ωστόσο είναι το χαμούρι άψητο. Όταν η ζύμη ψήνεται, χάνει κάποια υγρά. Αυτό ονομάζεται χάσιμο στο ψήσιμο. Πρακτικά όταν θέλουμε να πάρουμε 350 γραμμάρια ψωμιού κόβουμε 430 γραμμάρια ζύμης. Αυτό σημαίνει 19,6% χάσιμο. Στην συγκεκριμένη εφαρμογή ο κάθε αρτοποιός μπορεί να υπολογίσει το χάσιμο που έχει από κάθε ψωμί ανάγοντας σε ποσοστό πόσο ζυμάρι κόβει για πόσο ψωμί.

 

Ο γενικός κανόνας είναι για 350 γραμμάρια ψωμιού έχουμε χάσιμο 19,6%, για 1000 γραμμάρια ψωμιού έχουμε  χάσιμο 13% και για 250 γραμμάρια παραγόμενου ψωμιού έχουμε χάσιμο 22%.

Αυτά τα ποσοστά, μπορούν να χρησιμοποιηθούν, από τους περισσότερους αρτοποιούς, σαν κανόνας.

 

Τέλος στο κόστος υλικών πρέπει να υπολογιστεί και η φύρα η οποία, αν και στην εφαρμογή μπορεί να αλλάξει, σαν διεθνές αποδεκτό νούμερο είναι 1,6%.

Η φύρα είναι το αλεύρι που πασπαλίζουμε, τα υλικά που πέφτουν κάτω στην διάρκεια της παραγωγής κ.τ.λ.

 

ΚΟΣΤΟΣ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ

Το κόστος των εργατικών χωρίζεται σε δυο κατηγορίες: στα εργατικά παρασκευής και τα εργατικά πώλησης.

Ο τρόπος κατανομής αυτού του κόστους ανά παραγόμενο είδος γίνεται με βάση τον χρόνο απασχόλησης των εργατών για την παραγωγή του.

Έτσι ο επιχειρηματίας θα πρέπει να υπολογίσει πόσο χρόνο ξοδεύουν οι αρτεργάτες για να παράγουν το χαμούρι. Αυτός ο χρόνος υπολογίζεται με βάση το χρονολεπτό, και είναι τα συνολικά λεπτά που απασχολούνται όλοι οι εργάτες για να παράγουν την ποσότητα ζύμης για το συγκεκριμένο ψωμί. ΠΡΟΣΟΧΗ θέλει να υπολογίζεται μόνο ο χρόνος απασχόλησης και όχι η συνολική διάρκεια παραγωγής.

Για παράδειγμα όταν το ψωμί ψήνεται στον φούρνο δεν χρεώνουμε χρονολεπτά, γιατί ο εργάτης απασχολείται με κάτι άλλο.

 

Το δεύτερο στοιχείο που πρέπει να υπολογίσουμε στο χρονολεπτό, είναι το κόστος του. Αυτό προκύπτει με βάση τις αμοιβές (καταβαλλόμενες) που πήρε ο εργάτης τον προηγούμενο χρόνο (μισθοί, συνολικό ΙΚΑ, έξτρα αμοιβές – bonus, άδεια, επίδομα αδείας- και αυτόματα βγαίνει το κόστος ανά εργατολεπτό.

Εάν κάποιος αρτοποιός, δουλεύει στην παραγωγή θα πρέπει να υπολογίζει και τον εαυτό του μισθολογικά ως αρτεργάτης.

Η ίδια διαδικασία  ακολουθείται και για τα εργατικά πώλησης.

 

ΣΤΑΘΕΡΑ ΚΟΣΤΗ

Εδώ συμπεριλαμβάνονται όλα τα υπόλοιπα κόστη που έχει ένα αρτοποιείο.

Καύσιμα, ΤΕΒΕ, νερό, τηλέφωνο, συσκευασία ενοίκιο, αποσβέσεις κ.τ.λ.

(σε περίπτωση που το κατάστημα είναι ιδιόκτητο υπολογίζεται και πάλι ενοίκιο και είναι η τιμή εκείνη που θα παίρναμε  αν είχαμε ένα ενοικιοστάσιο σε τρίτο)

 

Η κατανομή αυτών των εξόδων γίνεται με βάση την ποσότητα αλεύρου που καταναλώνει ο φούρνος σε ένα χρόνο.

Στην εφαρμογή κοστολογίου που παρουσιάστηκε βάζοντας ο αρτοποιός το σύνολο της ετήσιας κατανάλωσης αλεύρου αυτόματα όλα τα σταθερά κόστη ανάγονται σε συμμετοχή ανά κιλό.

 

Τελειώνοντας θα πρέπει να τονιστεί ότι το κοστολόγιο μας δίνει την κατώτατη τιμή πώλησης ΧΩΡΙΣ ΚΕΡΔΟΣ. Ο κάθε αρτοποιός θα πρέπει να υπολογίσει την αγορά, τις ωφέλειες που παρέχει στους πελάτες για να καθορίσει την τιμή πώλησης.

 

 

Β' Μέρος  -  ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ 

Σε αυτή την ενότητα θα περιγράψουμε με ποιους τρόπους ο αρτοποιός μπορεί να βελτιώσει τις προσφερόμενες ωφέλειες που δίνει στον πελάτη και έτσι να βελτιώσει και τα περιθώρια κέρδους.

 

Όπως εξηγήσαμε παραπάνω, η κοστολόγηση του ψωμιού και των άλλων προϊόντων αρτοποιίας μας δίνει τις κατώτατες τιμές που μπορεί ο αρτοποιός να πουλήσει. Ωστόσο το ερώτημα παραμένει : σε ποια τιμή πρέπει να πουλήσω τα διαφορά ψωμιά μου; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα, βρίσκεται καθαρά στην αντίληψη που έχει ο καταναλωτής για τις ωφέλειες που παίρνει από το προϊόν. Όσο περισσότερες ωφέλειες παίρνει ο καταναλωτής τόσο μεγαλύτερη τιμή είναι διατεθειμένος να πληρώσει.

 

Ο καταναλωτής λοιπόν όταν αγοράζει ψωμί έχει στο μυαλό του μια ζυγαριά από την μια σκέφτεται τι ωφέλειες θα κερδίσει από αυτή την αγορά ,και από την άλλη σκέφτεται το αντίτιμο που θα πληρώσει(την τιμή του ψωμιού).Αυτή την διεργασία την κάνει αυτόματα στο μυαλό του, αλλά όταν η ζυγαριά γέρνει περισσότερο προς τις ωφέλειες τότε ο καταναλωτής θα κάνει την αγορά άσχετα με το ποια τιμή έχει το προϊόν. Έτσι εξηγείται το γεγονός ότι συνήθως δεν αγοράζουμε τα πιο φθηνά προϊόντα αλλά αυτά που πιστεύουμε ότι είναι τα καλυτέρα για εμάς (έχουν τις περισσότερες ωφέλειες για μας). Το μυστικό λοιπόν είναι ο αρτοποιός να δημιουργήσει περισσότερες ωφέλειες για τον πελάτη του, Οι ωφέλειες αυτές θα πρέπει να ενδιαφέρουν τον πελάτη και έτσι θα μπορέσει να έχει και μεγαλύτερο κέρδος γιατί θα υπάρχει μια ειλικρινής και υγιής σχέση μεταξύ των ωφελειών που κερδίζει ο πελάτης και της τιμής που πληρώνει.

 

Το ερώτημα λοιπόν που τίθεται είναι: Ποιες ωφέλειες ενδιαφέρουν τον πελάτη και θέλει να εισπράττει όταν αγοράζει ψωμί;

Συνοπτικά αυτές οι ωφέλειες είναι:

Ικανοποιητική γεύση προϊόντων, ποικιλία ψωμιών στο ράφι, Ποιότητα των προϊόντων και του μαγαζιού, φιλικότητα και επαγγελματικές σχέσεις με πελάτες, αξιοπιστία και εμπιστοσύνη προς τον αρτοποιό και το αρτοποιείο του,  προσφορά προϊόντων που βελτιώνουν την υγεία του και τις διαιτητικές του συνήθειες, το περιβάλλον του αρτοποιείου να τον βοηθάει να ψωνίζει, και τέλος η εμφάνιση του αρτοποιείου και των υπαλλήλων να είναι κατάλληλη για το μαγαζί.

 

Όταν ο πελάτης αυτές τις κατηγορίες ωφελειών τις αξιολογεί με υψηλό βαθμό, τότε αντίστοιχα είναι διατεθειμένος να πληρώσει και το αντίστοιχο αντίτιμο και άρα να χρεώσετε λίγο παραπάνω χωρίς ο πελάτης να δυσαρεστηθεί.

Θα παρατηρήσετε ότι αρκετές από αυτές τις ωφέλειες δεν αναφέρονται μόνο στο ψωμί αλλά στον τρόπο που παρουσιάζετε το ψωμί και στην ικανότητα σας, να σας θεωρεί το καταλληλότερο μαγαζί για να αγοράσει αυτό το προϊόν.

Παρακάτω συνοπτικά παρουσιάζονται αυτές οι κατηγορίες ωφελειών

 

Ικανοποιητική Γεύση προϊόντων

Η έννοια της γεύσης έχει να κάνει κατά πόσο θεωρεί ο καταναλωτής νόστιμο το ψωμί σας ή όχι. Προσέξτε, όχι να το θεωρείτε εσείς νόστιμο, αλλά ο καταναλωτής σας. Περιοδικά λοιπόν θα πρέπει να τσεκάρετε αν τα διαφορετικά ψωμιά που παράγετε είναι για τον καταναλωτή νόστιμα ή όχι. Θα πρέπει να παροτρύνετε τους πελάτες σας να σας εκφράζουν την ειλικρινή τους άποψη για το ποια είναι τα δυνατά σημεία του ψωμιού σας αλλά και το ποια είναι τα αδύνατα σημεία. Έχετε υπόψη ότι ο καταναλωτής έχει την άποψη του για την νοστιμιά του ψωμιού που αγοράζει είτε σας την εκφράζει είτε όχι. Μην ξεχνάτε ότι για κάθε έναν πελάτη που σας εκφράζει την άποψη του υπάρχουν άλλοι δέκα που έχουν την ίδια άποψη. Καλό είναι να ξέρετε και εσείς αυτή την άποψη. Με βάση αυτή την άποψη θα πρέπει να κάνετε πειραματισμούς για να βελτιώσετε τα ψωμιά σας όπως τα θέλουν οι καταναλωτές. Εννοείται ότι αλλαγές κάνουμε μόνο όταν ένας σημαντικός αριθμός καταναλωτών εκφράζει το ίδιο θέμα.

 

Ποικιλία ψωμιών στο ράφι

Πρακτικά ποικιλία μπορείτε να δημιουργήσετε με δυο τρόπους:

Ο πρώτος είναι από το ίδιο χαμούρι να φτιάξετε περισσότερα σχήματα τα οποία να αλλάζουν την κόρα σε σχέση με τη ψίχα. Επίσης μπορείτε να χρησιμοποιήσετε διάφορους διακοσμητικούς σπόρους όπως σουσάμι νιφάδες βρώμης, κτλ. Έτσι χωρίς να αλλάξετε την βασική σας παραγωγική διαδικασία δίνετε στον πελάτη περισσότερες επιλογές αγοράς. Χρησιμοποιώντας το ίδιο ζυμάρι φτιάχνετε διαφορετικές εκδοχές του ίδιου προϊόντος αλλά ο πελάτης το βλέπει διαφορετικό.  Αυτή η ανάπτυξη ποικιλίας την ονομάζουμε ανάπτυξη σε βάθος.

Ο δεύτερος τρόπος είναι να φτιάχνετε εξειδικευμένα ψωμιά για ειδικές χρήσεις. Συνήθως αυτά τα ψωμιά έχουν μικρή κατανάλωση αλλά τα περιθώρια κέρδους τους είναι πολύ μεγαλύτερα από το άσπρο και το χωριάτικο. Αν καταφέρετε και μετακινήσετε ένα μέρος της κατανάλωσης από τα παραδοσιακά ψωμιά σε ποιό εξειδικευμένα, τότε σαφέστατα βελτιώνετε κατά πολύ τα περιθώρια κέρδους σας.

Για να αυξήσετε την ποικιλία μπορείτε να έχετε και εποχιακές συνταγές τις όποιες να ανανεώνετε τακτικά ανάλογα τις κοινωνικές και θρησκευτικές συνήθειες των καταναλωτών σας. Επίσης μπορείτε να ζητήσετε την βοήθεια των προμηθευτών σας για να πάρετε συνταγές που “δουλεύουν” σε άλλες περιοχές.

 

Ποιότητα των προϊόντων και του μαγαζιού

Υπάρχουν δυο τύποι ποιότητας: η ποιότητα που προσφέρουν οι τεχνικές προδιαγραφές και χρησιμοποιούν τα συστήματα ISO και HACCP, και η ποιότητα που αντιλαμβάνεται ο πελάτης. Μας ενδιαφέρει δεύτερος τύπος ποιότητας, αυτή που αντιλαμβάνεται ο πελάτης. Αυτή δεν είναι τόσο ξεκάθαρη ως έννοια αλλά είναι πολύ σημαντική για να θεωρήσει ο πελάτης ότι αξίζει να αγοράζει από σας.

Αυτή η μορφή ποιότητας σχετίζεται με γεύση, εμφάνιση, όγκο, πυκνότητα και πάχος κόρας, πυκνότητα και πάχος ψίχας, αίσθηση κατά τη μάσηση, οσμή, χρώμα, συνοδευτικά έντυπα-πινακίδες κτλ. Η αξιολόγηση αυτής της μορφής ποιότητας πρέπει να γίνεται εβδομαδιαία από τον αρτοποιό έτσι ώστε να διατηρεί ένα διαχρονικό σταθερό επίπεδο ποιότητας. Όπως καταλαβαίνετε δεν πρέπει να έχετε υψηλή αξιολόγηση μια φορά αλλά κάθε μέρα να διατηρείτε υψηλό το επίπεδο ποιότητας.

 

Φιλικότητα και επαγγελματικές σχέσεις με πελάτες

Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα που διαθέτει ο φούρνος της γειτονιάς είναι το γεγονός ότι δεν είναι απρόσωπος σε σχέση με άλλους τύπους καταστημάτων (Σ/Μ ). Το πλεονέκτημα αυτό θα πρέπει να το εκμεταλλευθείτε στο έπακρο για να δημιουργήσετε μια δέσμευση με τους πελάτες και να σας θεωρούν το δικό τους μαγαζί. Είναι σημαντικό ωστόσο να μην ξεφύγετε και δημιουργήσετε πολύ οικίες σχέσεις. Θα πρέπει να έχετε επαγγελματικές σχέσεις με τους πελάτες, να είστε ευγενικοί και πρόθυμοι να δώσετε πληροφορίες (αλλά όχι κουτσομπολιά). Σημαντικό στοιχείο είναι το χαμόγελο και να ξέρετε τους τακτικούς πελάτες σας με τα ονόματα τους όπως επίσης και τα ενδιαφέροντα τους, να τους ξέρετε ακόμα και όταν τους εξυπηρετεί κάποιος υπάλληλος. Απαγορεύονται τα σχόλια για οποιοδήποτε πελάτη μπροστά σε άλλους πελάτες. Μην χρησιμοποιείτε αρνητικές λέξεις όταν συνομιλείτε με τους πελάτες και να είστε διπλωματικοί και ευγενικοί. Βρείτε κάτι θετικό να τους πείτε έτσι ώστε να του ανεβάσετε ψυχολογικά.

 

Αξιοπιστία και εμπιστοσύνη προς τον αρτοποιό και το αρτοποιείο του

Πρέπει να γνωρίζετε ότι αν ο πελάτης πιστεύει ότι είστε ένας αξιόπιστος επαγγελματίας και το μαγαζί σας είναι αξιόπιστο τότε να είστε σίγουροι ότι έχετε κάνει ένα μεγάλο βήμα για να διατηρήσετε για μεγάλο χρονικό διάστημα αυτόν τον πελάτη Και ότι δεν θα επηρεάζεται από ανταγωνιστές που θα προσφέρουν χαμηλότερες τιμές από σας.

 

Αξιοπιστία σημαίνει ότι είστε ειδικοί στο ψωμί και το περνάτε στους πελάτες. Ότι έχετε όλες τις ειδικευμένες γνώσεις για να τους δώσετε συμβουλές για τις ευεργετικές ιδιότητες αλλά ακόμα και για ιστορικά στοιχεία που αφορούν το ψωμί. Καλό είναι να εκπαιδεύσετε το προσωπικό σας να εξηγεί στον πελάτη τι αγοράζει, και ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να το καταναλώσει και να το διατηρήσει. Επίσης πινακίδες που καταγράφουν τις ιδιότητες των ψωμιών βοηθούν. Να είστε ειλικρινείς με τους πελάτες. Μην τους πουλάτε χθεσινό ψωμί για φρέσκο. Μην ξεχνάτε ότι η αξία του πελάτη για σας είναι να αγοράζει κάθε μέρα από σας και όχι μια φορά. Επίσης συμβουλέψτε τους πελάτες ποια ψωμιά είναι καλύτερα για την χρήση που τα θέλει

 

Υγεία και ψωμί

Οι αρτοποιοί θα πρέπει να εκμεταλλευτούν το γεγονός ότι υπάρχει μια γενικότερη θέση των διαιτολόγων σήμερα ότι το ψωμί αποτελεί τη βάση για την μεσογειακή διατροφή και ότι θα πρέπει να καταναλώνεται κάθε μέρα. Η εμπορική εκμετάλλευση αυτής της τάσης είναι ευθύνη του κάθε αρτοποιού. Έτσι βοηθά στην βελτίωση της συνολικής κατανάλωσης  του ψωμιού. Ο κάθε αρτοποιός θα πρέπει να αντιστρέψει την αντίληψη των πελατών του από «το ψωμί παχαίνει» σε «το ψωμί βοηθά την ισορροπημένη διατροφή μου». Ο κάθε αρτοποιός που σέβεται το επάγγελμα θα πρέπει να ενημερωθεί γιατί το ψωμί θα πρέπει να καταναλώνεται κάθε μέρα και πως αυτό βοήθα την υγεία του πελάτη του. Αυτό θα πρέπει να το επικοινωνεί σε κάθε ευκαιρία με τους πελάτες του  με όλα τα μέσα: δημιουργώντας πινακίδες, προφορικά, κτλ. Αυτή η ευκαιρία που δίνεται από το περιβάλλον ο κάθε αρτοποιός θα πρέπει να την εκμεταλλευτεί.

Είναι γεγονός ότι το μάρκετινγκ των πολυεθνικών εταιριών περιστρέφεται γύρω από την υγεία. Οι αρτοποιοί έχουν ένα φυσικό προϊόν το οποίο συμβάλει στην υγεία και φυσικά είναι δική σας ευθύνη να το αναδείξετε.

Μπορείτε επίσης να φτιάξετε ειδικά ψωμιά για συγκεκριμένες αρρώστιες (διαβητικούς, χοληστερίνης, καρδιοπαθείς, νευροπαθείς, εντερικές διαταραχές κτλ.) εννοείται ότι αυτά τα ψωμιά έχουν πολύ υψηλότερες τιμές από τα απλά ψωμιά και φυσικά πολύ μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους.

 

Περιβάλλον του αρτοποιείου

Η εσωτερική και η εξωτερική εμφάνιση του αρτοποιείου θα πρέπει να παροτρύνει το πελάτη να ψωνίζει ευχάριστα και άνετα, να το βοηθά να παραμένει περισσότερο χρόνο στο μαγαζί, και να αναδεικνύει τα προϊόντα που υπάρχουν στο κατάστημα. Το μαγαζί θα πρέπει να δίνει την αίσθηση της ηρεμίας να μην κάνει το πελάτη να ¨βιάζεται¨ ούτε να είναι ακατάστατο. Επίσης μια βασική προϋπόθεση είναι η καθαριότητα η οποία είναι απαραίτητη από τις βιτρίνες μέχρι τους τοίχους τζαμαρίες πατώματα κτλ. Δημιουργήστε ζώνες με προϊόντα προγραμματισμένων αγορών (αυτά που ο πελάτης έχει στο μυαλό του να αγοράσει) και με προϊόντα αυθόρμητων αγορών (αυτά που συνήθως τα αγοράζει με το μάτι) στο μαγαζί έτσι ώστε να κάνει τον πελάτη να περιφερθεί σε όλο τον χώρο. Τα ψωμιά θα πρέπει να είναι στημένα στα ράφια. Βάλτε τα εξειδικευμένα ψωμιά σας στα ράφια που φαίνονται περισσότερο, και διακοσμήστε ώστε να δείχνουν ότι είναι πιο ιδιαίτερα. Τα προϊόντα αυθορμήτων αγορών πρέπει να είναι κοντά στα ταμεία και στις μπροστινές προθήκες έτσι ώστε να πετύχουνε μεγαλύτερη εμφάνιση

 

Εμφάνιση του αρτοποιού και των υπαλλήλων

Η εμφάνιση επίσης παίζει σημαντικό ρόλο. Οι εργάτες στο χώρο παραγωγής θα πρέπει να είναι ¨σωστά¨ ντυμένοι και προπαντός καθαροί. Αν εργάζεσθε στην παραγωγή μην βγαίνετε να πουλήσετε ψωμί με τα ίδια ρούχα. Έχετε στολή εργασίας για το προσωπικό η οποία θα πρέπει να είναι ομοιόμορφη και καθαρή.

Ένα άλλο θέμα είναι η συσκευασία, η οποία θα πρέπει να είναι συμβατή με τα προϊόντα που διαθέτετε. Να θυμάστε ότι δεν θα πρέπει να ικανοποιείτε μόνο την γεύση αλλά και το μάτι των καταναλωτών.

 

Ο Κώστας Βαθιώτης είναι κάτοχος MBA , εργάζεται ως σύμβουλος επιχειρήσεων και εκπαίδευσης, και είναι ακαδημαϊκός διευθυντής marketing του Icbs Thessaloniki Business School